Historia zmian - kto i kiedy zmienił dane w rekordzie
Historia zmian zapisuje każdą edycję pola w rekordach objętych rewizją: przy każdej zmianie wartość poprzednią i nową, a także login i datę. Obejmuje przede wszystkim kartoteki - kontrahentów, asortymentu, usług i użytkowników - czyli dane, od których zależą dokumenty i rozliczenia. Dokumenty magazynowe chroni inny mechanizm: status dokumentu i dziennik zdarzeń.
Pasek rejestru ma przyciski Dopisz, Edycja, Podgląd, Odbiorcy, Wydruk i Historia; przy trzech z nich strzałka rozwija listę dodatkowych poleceń. Tabela pokazuje znacznik Aktywne, nazwę skróconą i pełną kontrahenta, NIP, adres, kolumnę Nasz numer, telefon i e-mail. Dane kontaktowe to typowe pola, których zmiana musi zostawić ślad: nowy adres e-mail zmienia to, dokąd trafia korespondencja o dostawach. W bazie demonstracyjnej rejestr liczy 158 kontrahentów na sześciu stronach po 30 wierszy.
Na tej stronie
- Co zapisuje wpis historii
- Które dane obejmuje historia zmian
- Dokumenty magazynowe - status i dziennik zdarzeń
- Podgląd historii - oś czasu i tabela
- Jak sprawdzić, kto zmienił dane w kartotece
- Pytania kontrolne w magazynie i gdzie szukać odpowiedzi
- Jak zbudowana jest historia - lista różnic
- Ćwiczenie: ustal, kto i kiedy zmienił dane kartoteki kontrahenta
- Najczęstsze pytania
- Słownik pojęć
Co zapisuje wpis historii
Każdy wpis dotyczy jednego pola jednego rekordu. Zmiana trzech pól w jednej edycji daje więc trzy wpisy z tym samym loginem i datą zapisu.
| Element wpisu | Zawartość | Jak wykorzystać |
|---|---|---|
| Pole | Nazwa kolumny i jej opis. | Opis mówi, która informacja się zmieniła, także gdy nazwa techniczna kolumny jest nieczytelna. |
| Wartość poprzednia | Stan pola przed zapisem edycji. | Odtworzenie danych sprzed zmiany. |
| Wartość nowa | Stan pola po zapisie edycji. | Porównanie z dokumentami wystawionymi po zmianie. |
| Login | Konto, które zapisało zmianę. | Ustalenie, kto odpowiada za zmianę. |
| Data | Chwila zapisu zmiany. | Powiązanie zmiany z dokumentami z tego samego dnia. |
| Powód zmiany | Uzasadnienie wpisane przy zapisie - co najmniej 4 znaki, gdy konfiguracja wymaga powodu. | Wyjaśnienie zmiany dla audytu wewnętrznego i dla klienta 3PL. |
Reguła edycji. Historia powstaje przy edycji rekordu, a nie przy jego dodaniu. Nowa kartoteka nie ma wpisów, dopóki ktoś nie zmieni w niej pierwszego pola. Stan z chwili założenia odtwarza się z wartości poprzednich zapisanych w najstarszych wpisach.
Które dane obejmuje historia zmian
Historia działa dla tabel objętych rewizją, a ich lista zależy od konfiguracji bazy danych. Administrator prowadzi ją w słowniku tabel objętych historią zmian, opisanym na stronie skorowidze systemu w panelu Administratora. W typowej konfiguracji lista obejmuje m.in. poniższe obszary.
| Obszar | Historia zmian pól | Inny ślad w systemie |
|---|---|---|
| Kartoteki kontrahentów | Tak | - |
| Kartoteki asortymentu | Tak | - |
| Usługi magazynowe (cennik usług) | Tak | - |
| Konta użytkowników | Tak | - |
| Konfiguracja kalendarzy | Tak | - |
| Pozycje dokumentów magazynowych | Nie | Status dokumentu, dziennik zdarzeń, zestawienie Pozycje usunięte. |
W kartotekach kontrahentów zmieniają się przede wszystkim dane kontaktowe i warunki współpracy - pola tych kartotek opisuje strona rejestr kartotek kontrahentów. Zmiany w kartotece asortymentu mają bezpośredni skutek dla procesu: przełączenie wymaganej serii albo zmiana domyślnej lokalizacji wpływa na każde kolejne przyjęcie towaru.
Dokumenty magazynowe - status i dziennik zdarzeń
Dokument magazynowy ma inny cykl życia niż kartoteka. W buforze można go poprawiać, a po zatwierdzeniu dostaje numer i nie podlega edycji. Błąd w zatwierdzonym dokumencie poprawia się osobnym dokumentem, np. stornem wydania, więc w ewidencji zostaje zarówno pierwotny zapis, jak i korekta. Pozostałe ślady operacji na dokumentach i zleceniach zebrano w tabeli.
| Zdarzenie | Gdzie zostaje ślad |
|---|---|
| Zatwierdzenie dokumentu | Dziennik zdarzeń; dokument dostaje numer i status zatwierdzonego. |
| Usunięcie dokumentu z bufora | Dziennik zdarzeń; pozycje zostają w bazie ze statusem usuniętych. |
| Usunięcie pozycji z bufora | Dziennik zdarzeń; zestawienie Pozycje usunięte w sekcji INFORMACJE. |
| Zamknięcie zlecenia ZPZ albo ZWZ | Wpis w historii zlecenia - automatyczny po zatwierdzeniu dokumentu przy pełnej realizacji albo ręczny przez użytkownika. |
| Automatyczne generowanie pozycji WZ ze zlecenia | Wpis w historii. |
| Zamknięcie inwentaryzacji | Dokumenty nadwyżek PI i niedoborów RI oraz wpisy w historii. |
| Podgląd wydruku i jego archiwizacja, wysłanie e-mailem, usunięcie załącznika, eksport do Excela | Dziennik zdarzeń dokumentu. |
Storno wydania i jego ograniczenia opisuje strona rejestr zatwierdzonych wydań WZ, a zdarzenie wysłania dokumentu - strona wysyłka e-mail przez kolejkę wysyłki.
Grupa Dokumenty magazynowe zawiera cztery zestawienia: Wszystkie dokumenty, Dokumenty przychodowe, Dokumenty rozchodowe i Pozycje usunięte. W grupie Wyszukiwarka leżą trzy wyszukiwarki dokumentów magazynowych - według asortymentu, według kontrahenta i według magazyniera. Do pytania "co działo się z tym towarem" służą więc zestawienia i wyszukiwarki dokumentów, a do pytania "kto zmienił dane kartoteki" - historia zmian. Pełny opis menu zawiera strona zestawienia w sekcji INFORMACJE.
Podgląd historii - oś czasu i tabela
Okno historii pokazuje zmiany rekordu w dwóch widokach i pozwala je zawęzić oraz wyeksportować.
- Oś czasu - zmiany ułożone chronologicznie w układzie było - jest.
- Tabela - lista wpisów, w której filtry zawężają zmiany do potrzebnego zakresu.
- Wskaźniki - podsumowanie zmian rekordu w formie wskaźników.
- Eksport CSV i limit - wpisy zapisuje się do pliku CSV; podgląd obejmuje do 1000 ostatnich zmian rekordu.
Plik CSV otwiera Excel albo dowolny program arkuszowy, a jego budowę opisuje specyfikacja formatu CSV w dokumencie RFC 4180. Eksport przydaje się, gdy zmiany trzeba dołączyć do protokołu kontroli albo zestawić z dokumentami z tego samego okresu.
W rejestrach, które nie mają osobnego przycisku Historia na pasku, historię otwiera prawy przycisk myszy na wierszu i pozycja Historia zmian w podmenu Więcej. Ta sama pozycja leży w grupie Funkcje uniwersalne pod przyciskiem z trzema kreskami. Pod nią menu ma polecenia Wyczyść filtry i Odśwież, które dotyczą samej tabeli, a nie rekordu.
Jak sprawdzić, kto zmienił dane w kartotece
- Otwórz rejestr kartoteki, np. KARTOTEKI, Kontrahenci, i kliknij wiersz rekordu.
- Wybierz przycisk Historia na pasku narzędzi albo pozycję Historia zmian w podmenu Więcej.
- W widoku Tabela zawęź wpisy filtrem do zakresu, którego dotyczy sprawa.
- Przełącz na Oś czasu i odczytaj kolejność zmian w układzie było - jest wraz z loginem i datą.
- Porównaj datę zmiany z dokumentami wystawionymi w tym czasie, np. w rejestrze wydań WZ.
- Gdy wynik ma trafić do protokołu, zapisz wpisy eksportem CSV.
Pytania kontrolne w magazynie i gdzie szukać odpowiedzi
| Pytanie | Gdzie szukać odpowiedzi |
|---|---|
| Kto zmienił regułę pobrania FEFO albo FIFO w kartotece kontrahenta? | Historia zmian kartoteki kontrahenta. Reguła pobrania jest polem tej kartoteki i decyduje o wyborze stanów przy generowaniu pozycji WZ ze zlecenia. |
| Od kiedy towar wymaga numeru partii? | Historia zmian kartoteki asortymentu - pole wymaganej serii. |
| Kto zmienił cenę usługi przed rozliczeniem kosztów 3PL? | Historia zmian kartoteki usług magazynowych. |
| Kto wyłączył konto pracownika albo zmienił jego magazyn? | Historia zmian kont użytkowników w panelu Administratora. |
| Kto usunął pozycję z dokumentu w buforze? | Dziennik zdarzeń dokumentu i zestawienie Pozycje usunięte. |
| Czy dokument wysłano do odbiorcy? | Dziennik zdarzeń dokumentu - zdarzenie wysłania e-mailem. |
Jak zbudowana jest historia - lista różnic
Różnice zamiast kopii rekordu. Historia nie przechowuje kopii całej kartoteki po każdym zapisie. Każdy wpis dotyczy jednego pola i przechowuje dwie wartości - sprzed zmiany i po zmianie - razem z loginem i datą. Odtworzenie stanu kartoteki z wybranego dnia polega więc na przejściu po wpisach od najnowszego wstecz do tej daty. Podgląd pokazuje do 1000 ostatnich zmian rekordu, a zapis zmiany może wymagać powodu o długości co najmniej 4 znaków, jeśli tak skonfigurowano bazę.
Okno historii służy do odczytu. Poprzednią wartość przywraca się zwykłą edycją rekordu, a ta poprawka sama trafia do historii jako kolejna zmiana, więc ślad błędu i jego naprawy zostaje w całości. Wpisy zawierają loginy pracowników i dawne wartości pól, także danych kontaktowych osób u kontrahenta, czyli dane osobowe w rozumieniu rozporządzenia RODO (UE) 2016/679. Dostęp do historii warto więc ująć w zasadach nadawania uprawnień, które opisuje artykuł obowiązki administratora systemu WMS, a logowanie do systemu - artykuł logowanie i autoryzacja w systemie WMS.
Ćwiczenie w demo - lekcja lub zajęcia
Ćwiczenie: ustal, kto i kiedy zmienił dane kartoteki kontrahenta
Uczeń prowadzi kontrolę danych tak jak audytor: szuka śladów zmian w kartotece i odróżnia je od śladów operacji na dokumentach. Rola w demo: kierownik magazynu. Czas: około 15 minut.
- Otwórz demo w roli kierownika magazynu i przejdź do KARTOTEKI, Kontrahenci.
- Kliknij wiersz dowolnego aktywnego kontrahenta i użyj przycisku Historia.
- Jeśli rekord ma wpisy, wypisz dla jednego z nich nazwę pola i obie wartości - poprzednią i nową - a także login i datę. Jeśli wpisów nie ma, zapisz, co to oznacza dla tego rekordu.
- Powtórz sprawdzenie dla jednej kartoteki w KARTOTEKI, Asortyment, używając pozycji Historia zmian w podmenu Więcej.
- Przejdź do INFORMACJE, Zestawienia, otwórz Pozycje usunięte i opisz, jakie informacje o usuniętych pozycjach dokumentów pokazuje zestawienie.
Pytanie kontrolne. Dlaczego nowo założona kartoteka nie ma wpisów w historii zmian i dlaczego do odtworzenia przebiegu operacji na zatwierdzonym dokumencie magazynowym historia zmian pól nie jest potrzebna?
Podstawa programowa. Ćwiczenie realizuje efekt "sporządza dokumentację dotyczącą przyjęcia i wydania zapasów" z kwalifikacji SPL.01 Obsługa magazynów (jednostka SPL.01.5), w tym kryterium "analizuje dokumenty magazynowe pod względem poprawności zapisów". Pozostałe ćwiczenia zebraliśmy na stronie demo WMS na zajęciach z gospodarki magazynowej.
Najczęstsze pytania
Dlaczego nowa kartoteka nie ma wpisów w historii zmian?
Historia rejestruje zmiany przy edycji rekordu, a nie przy jego dodaniu. Pierwszy wpis pojawia się, gdy ktoś zmieni i zapisze pierwsze pole kartoteki.
Czy historia zmian obejmuje pozycje dokumentów magazynowych?
Nie. Historia zmian pól dotyczy tabel objętych rewizją, głównie kartotek. Operacje na dokumentach zostawiają ślad w statusie dokumentu, w dzienniku zdarzeń i w zestawieniu Pozycje usunięte.
Ile zmian pokazuje okno historii?
Do 1000 ostatnich zmian rekordu, w widoku Oś czasu albo Tabela. Wpisy można zawęzić filtrami i zapisać do pliku CSV.
Kiedy system wymaga podania powodu zmiany?
Gdy tak skonfigurowano bazę. Powód musi mieć wtedy co najmniej 4 znaki i zapisuje się razem ze zmianą pola.
Czym różni się historia zmian od dziennika zdarzeń?
Historia zmian zapisuje zmiany wartości pól w kartotekach. Dziennik zdarzeń dokumentu zapisuje operacje, np. zatwierdzenie, usunięcie z bufora, wysłanie e-mailem albo archiwizację wydruku.
Czy z historii można przywrócić poprzednią wartość?
Okno historii służy do odczytu. Poprzednią wartość wpisuje się zwykłą edycją rekordu, a ta poprawka zapisuje się w historii jako kolejna zmiana.
Słownik pojęć
- Historia zmian
- Zapis zmian wartości pól rekordu przy edycji, z wartością poprzednią i nową oraz loginem i datą.
- Tabela objęta rewizją
- Tabela bazy danych, dla której system zapisuje historię zmian; listę prowadzi administrator w słowniku systemu.
- Powód zmiany
- Uzasadnienie wpisywane przy zapisie edycji, wymagane w konfiguracji, która tego żąda; ma co najmniej 4 znaki.
- Dziennik zdarzeń dokumentu
- Zapis operacji wykonanych na dokumencie, np. zatwierdzenia, wysłania e-mailem albo usunięcia załącznika.
- Oś czasu
- Widok historii, w którym zmiany są ułożone chronologicznie w układzie było - jest.
- Ślad audytowy
- Zbiór zapisów, które pozwalają odtworzyć, kto i kiedy zmienił dane albo wykonał operację.