Usługi serwisowe - kartoteka usług zewnętrznych dla narzędzi
Kartoteka usług składa się z pięciu pól: indeksu, nazwy, ceny, uwag i znacznika aktywności. Wybierasz z niej pozycję w dokumencie Ewidencja usług, który rejestruje usługę wykonaną przez firmę zewnętrzną dla konkretnego narzędzia. Kartoteka nie jest cennikiem napraw ani katalogiem czynności CMMS, więc nie steruje zleceniami serwisowymi.

Tytuł rejestru brzmi Kartoteka usług. Pasek narzędzi zaczyna się menu trzech kresek i ma dwa przyciski, Dopisz i Edycja; po prawej stronie leżą trzy ikony: Analiza danych (suma, grupowanie, wykres), Widoczne kolumny i Zapisz widok. Nie ma przycisków Podgląd i Historia ani zakresu dat. Kolumny to Aktywne, Indeks, Nazwa, Cena, Zapisał i Data zapisu, a pod nagłówkami leży wiersz filtrów z polami "szukaj…"; w kolumnie Aktywne filtr ma domyślną wartość Wszystkie. Kolumna Nazwa jest pogrubiona, a pod nazwą wyświetla się szary tekst z pola Uwagi, więc krótki opis usługi widać bez otwierania formularza. Siatka jest szersza niż okno, więc kolumny Cena (kwota z dwoma miejscami po przecinku), Zapisał i Data zapisu (w formacie rrrr-mm-dd gg:mm) widać po przewinięciu w prawo. U dołu rejestru są ikona Instrukcja, pager (Strona 1 z 1, Poprzednia, Następna), lista Wierszy z wartościami 30, 40, 50 i 100 (domyślnie 40) oraz licznik 1-20 z 20. Baza demonstracyjna ma 20 usług, a nieaktywna jest w niej jedna, USL-104, oznaczona kreską w kolumnie Aktywne.
Na tej stronie
- Miejsce kartoteki usług w obiegu
- Związek kartoteki usług z innymi kartotekami
- Kolumny rejestru i jak z nich korzystać
- Pola formularza usługi
- Jak prowadzić kartotekę usług
- Czego kartoteka usług nie zawiera
- Wycofanie usługi i dostęp do kartoteki
- Typowe sytuacje przy usługach
- Ćwiczenie: porównaj cenę usługi z kartoteki z ceną zapisaną w dokumencie
- Najczęstsze pytania
- Słownik pojęć
Miejsce kartoteki usług w obiegu
Usługa zaczyna życie w kartotece, ale rozlicza się ją dopiero w dokumencie. Dokument Ewidencja usług ma symbol US i nie jest dokumentem magazynowym: nie zmienia stanu ani lokalizacji narzędzia.
| Etap | Ekran w Studio TCS.net | Rola kartoteki usług |
|---|---|---|
| Definicja usługi | KARTOTEKI, Usługi (ta strona) | Indeks i nazwa usługi oraz cena referencyjna. |
| Rejestracja wykonanej usługi | Ewidencja usług zewnętrznych, Nowy dokument usług | Pole Usługa podpowiada aktywne usługi oddziału od 2 znaków, po indeksie albo nazwie. |
| Kontrola dokumentów | Ewidencja usług: Dokumenty oraz zestawienia pozycji | Dokument zachowuje kontrahenta, a pozycje - usługę, narzędzie, ilość, cenę netto i wartość. |
| Analiza kosztów | Menu Informacje, raporty kosztów | Raport kosztów według magazynów i typów narzędzi sumuje wartość usług z ewidencji: ilość razy cena netto. |

Tytuł ekranu brzmi Zestawienie pozycji dokumentów usług - zatwierdzonych, pasek narzędzi zaczyna się menu trzech kresek i ma przyciski Podgląd oraz Historia, a w prawym górnym rogu leży zakres dat (filtr Przedział czasowy). Kolumny to kolejno: Data, Nr dokumentu, Magazyn, Kontrahent, Indeks usługi, Nazwa usługi, Ilość, Wartość, Indeks. Kolumny Indeks usługi i Nazwa usługi pochodzą z kartoteki usług, a ostatnia kolumna Indeks wskazuje narzędzie z kartoteki asortymentu. W bazie demonstracyjnej zestawienie ma dziesięć pozycji.
Zestawienie zbiera pozycje zatwierdzonych dokumentów usług; pozycje dokumentów roboczych są w osobnym zestawieniu bufora. Pozycja łączy usługę z konkretnym narzędziem, a jej wartość powstaje z ilości i ceny netto, więc po podzieleniu Wartości przez Ilość odczytasz cenę netto jednostkową.
Związek kartoteki usług z innymi kartotekami
Dokument Ewidencja usług łączy trzy elementy z trzech miejsc. Usługę wybierasz z tej kartoteki, usługodawcę z kartoteki kontrahentów, a narzędzie z kartotek magazynowych, opcjonalnie z numerem serii. Naprawy maszyn prowadzi natomiast moduł CMMS i jego rejestr napraw, który z kartoteką usług się nie łączy. Rozróżnienie jest ważne dla kosztów: wartość usług narzędziowych i koszty napraw maszyn trafiają do różnych zestawień.

Ekran Nowy dokument usług pokazuje nagłówek z typem dokumentu US, numerem referencyjnym i datą, a pod nim sekcję Ewidencja usług. Pole Kontrahent ma pogrubioną etykietę i podpowiedź "wpisz 2 znaki, aby wyszukać"; dalej leżą pola Nr dokumentu dostawcy, Data dokumentu dostawcy z kalendarzem i Uwagi. Usługę z kartoteki wybiera się w pozycjach dokumentu, a nie w nagłówku.
Kolumny rejestru i jak z nich korzystać
| Kolumna | Zawartość | Jak wykorzystać |
|---|---|---|
| Aktywne | Znak zaznaczenia przy aktywnej usłudze, kreska przy nieaktywnej. | Filtr pod nagłówkiem, domyślnie Wszystkie, służy do oddzielenia usług wycofanych od używanych. |
| Indeks | Symbol usługi, do 20 znaków. | Wyszukanie usługi w dokumencie przez wpisanie początku indeksu. |
| Nazwa | Nazwa usługi pogrubiona, pod nią szary tekst uwag. | Rozróżnienie podobnych usług bez otwierania formularza. |
| Cena | Kwota referencyjna z dwoma miejscami po przecinku; kolumna leży na prawo, po przewinięciu siatki. | Punkt odniesienia przy porównaniu z ceną faktyczną. |
| Zapisał, Data zapisu | Login autora i czas zapisu rekordu w formacie rrrr-mm-dd gg:mm. | Ustalenie, kto założył albo zmienił usługę. |
Pola formularza usługi
| Pole | Wymagane | Opis i walidacja |
|---|---|---|
| Aktywne | nie | Przełącznik w nagłówku formularza z podpowiedzią "Nieaktywny rekord znika z list wyboru"; nieaktywna usługa zostaje w rejestrze. |
| Indeks | tak | Do 20 znaków; program nie sprawdza, czy się nie powtarza. |
| Nazwa | tak | Jednowierszowe pole tekstowe. |
| Cena [zł] | nie | Pole liczbowe wyrównane do prawej, z przecinkiem dziesiętnym, na przykład 232,63. |
| Uwagi | nie | Wielowierszowe pole tekstowe; jego treść widać pod nazwą w rejestrze. |
| Ostatni zapis | - | Informacja w nagłówku okna: login autora ostatniego zapisu oraz nazwa i indeks usługi, tylko do odczytu. |
Okno Edycja otwiera się po zaznaczeniu wiersza i kliknięciu Edycja. Nagłówek okna nosi nazwę Usługa i zawiera zielony przycisk Zapisz oraz czerwony Anuluj, pod nim leży karta z nazwą i indeksem usługi oraz przełącznik Aktywne, a niżej sekcja Usługa z polami Indeks, Cena [zł], Nazwa i Uwagi. Etykiety Indeks i Nazwa mają gwiazdkę, a na dole okna widnieje informacja "Pola oznaczone gwiazdką są wymagane" oraz drugi przycisk Zapisz. Okno zamyka się też krzyżykiem w jego nagłówku. Formularz nie ma pola Nr referencyjny ani osobnego pola z przyczyną zmiany. Historię zmian rekordu otwierasz z menu trzech kresek.

Reguła ceny usługi. Cena z kartoteki nie przepisuje się automatycznie do pozycji dokumentu: pole Cena w Ewidencji usług startuje od zera i cenę netto wpisujesz przy rejestracji. Kartoteka daje więc punkt odniesienia, a rozliczenie zależy od kwoty z faktury usługodawcy.
Jak prowadzić kartotekę usług
Kartoteka jest mała, więc jej jakość zależy od dyscypliny przy dopisywaniu. Cztery pola wystarczą, jeżeli każde ma jasną rolę.
- Indeks - krótki symbol z przedrostkiem rodzaju usługi; użytkownik wpisuje jego początek, żeby zawęzić podpowiedzi w dokumencie.
- Nazwa - opis, który mówi, co wykonano i na czym, bo to ona jest widoczna w rejestrze i na liście wyboru.
- Cena - ostatnia znana kwota od usługodawcy, aktualizowana po negocjacjach; w dokumencie i tak wpisujesz cenę z faktury.
- Uwagi - warunki zamówienia, na przykład wymóg dołączenia świadectwa; tekst wyświetla się pod nazwą w rejestrze.
Czego kartoteka usług nie zawiera
Granice kartoteki. Kartoteka nie ma typu usługi, wykonawcy, kosztu normatywnego, czasu realizacji ani powiązania z obiektami i narzędziami. Usługi nie są używane w zleceniach CMMS: napraw, przeglądu ani remontu. Te dokumenty mają własne pola i kolumny kosztów serwisu, niezależne od kartoteki usług.
Brak typu oznacza, że rodzaje usług, takie jak przegląd, ostrzenie czy wzorcowanie, odróżnisz tylko nazwą i indeksem. W praktyce zakładowej dobrze działa krótka konwencja: przedrostek rodzaju usługi i kolejny numer, na przykład dwie litery i trzy cyfry. Ponieważ program nie pilnuje niepowtarzalności indeksu, konwencji musi pilnować osoba prowadząca kartotekę. Przykładowe usługi to wzorcowanie przyrządu pomiarowego, ostrzenie narzędzia skrawającego albo okresowy przegląd elektronarzędzia. Czym jest wzorcowanie, opisuje strona Głównego Urzędu Miar o wzorcowaniach.
Wycofanie usługi i dostęp do kartoteki
Usługi wycofuje się wyłączeniem przełącznika Aktywne, bo przycisku Usuń nie ma ani na pasku, ani w formularzu, ani w menu. Usługa zostaje wtedy w rejestrze, więc dawne dokumenty ewidencji nadal się do niej odwołują. Menu z trzema kreskami nad rejestrem usług ma pozycje Eksport Excel, Uwagi / notatki, Dyskusja, Pliki, Zdjęcia, Historia zmian, Wyczyść filtry i Odśwież oraz w grupie Siatka: Kolumny…, Eksport CSV (Excel) i Zapisz widok; opis eksportu do Excela znajdziesz w funkcjach standardowych. Rejestr pokazuje tylko usługi oddziału konta, a dostęp do pozycji menu nadaje administrator według zasad z uprawnień użytkowników. Pojęcia narzędziowni zebrano w słowniku pojęć serwisu.
Typowe sytuacje przy usługach
| Objaw | Najczęstsza przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Usługi nie ma na liście w dokumencie | Usługa jest nieaktywna albo należy do innego oddziału. | Zaznacz Aktywne w Edycji albo zmień konto na właściwy oddział. |
| Pole Cena w pozycji wynosi zero | Cena z kartoteki nie przepisuje się do pozycji. | Wpisz cenę netto z faktury usługodawcy. |
| Dwie usługi mają ten sam indeks | Program nie sprawdza niepowtarzalności indeksu usługi. | Zmień jeden z indeksów i ustal konwencję nazewnictwa. |
| W rejestrze nie widać kolumn Cena, Zapisał i Data zapisu | Siatka jest szersza niż okno przeglądarki. | Przewiń rejestr w prawo albo wybierz ikonę Widoczne kolumny. |
| Usługa nie pojawia się w zleceniu naprawy | Kartoteka usług nie jest używana w zleceniach CMMS. | Zarejestruj usługę zewnętrzną w Ewidencji usług; kartoteka nie łączy się ze zleceniem. |
Ćwiczenie w demo - lekcja lub zajęcia
Ćwiczenie: porównaj cenę usługi z kartoteki z ceną zapisaną w dokumencie
Uczeń sprawdza, jak kartoteka odnosi się do faktycznego rozliczenia usługi, ale niczego nie zapisuje. Rola w demo: Narzędziownia, uruchamiana na stronie demo narzędziowni. Czas: około 15 minut.
- Otwórz demo w roli Narzędziownia i przejdź do KARTOTEKI, Usługi.
- Przewiń rejestr w prawo do kolumny Cena, wybierz jedną usługę i zapisz jej indeks, nazwę oraz cenę.
- Zaznacz wiersz tej usługi, kliknij Edycja, odczytaj pola formularza i zamknij okno krzyżykiem w nagłówku, bez klikania Zapisz.
- Przejdź do NARZĘDZIOWNIA, Ewidencja usług, Zestawienie pozycji i wpisz indeks tej usługi w wierszu filtrów pod kolumną Indeks usługi; jeżeli nie ma takiej pozycji, wybierz inną usługę z kartoteki.
- Podziel Wartość przez Ilość, żeby otrzymać cenę netto jednostkową, porównaj ją z ceną z kartoteki i zapisz różnicę.
Pytanie kontrolne. Dlaczego cena w pozycji dokumentu może różnić się od ceny z kartoteki i dlaczego dokument Ewidencja usług nie zmienia stanu magazynowego narzędzia?
Podstawa programowa. Ćwiczenie ogólne z zakresu ewidencji i gospodarki narzędziowej; nie wiążemy go z jednym efektem kształcenia z podstawy programowej. Pozostałe ćwiczenia zebraliśmy na stronie demo TCS.net na zajęciach.
Najczęstsze pytania
Czy cena z kartoteki wpisuje się sama do dokumentu usług?
Nie. Pole Cena w pozycji dokumentu startuje od zera, a cenę netto wpisujesz przy rejestracji. Cena w kartotece jest punktem odniesienia.
Czy usługi z kartoteki pojawiają się w zleceniach napraw i przeglądów?
Nie. Kartoteka usług służy dokumentowi Ewidencja usług. Zlecenia CMMS mają własne kolumny kosztów serwisu.
Czy kartoteka zapisuje wykonawcę usługi lub czas realizacji?
Nie. Zapisujesz tylko indeks i nazwę usługi, jej cenę oraz uwagi. Rodzaj usługi możesz zakodować w indeksie albo w nazwie.
Czy indeks usługi musi być niepowtarzalny?
Program tego nie wymaga, więc dwie usługi mogą mieć ten sam indeks. Dla porządku ustal konwencję nadawania indeksów i pilnuj jej przy dopisywaniu.
Jak wycofać usługę, której nie zamawiamy?
Odznacz pole Aktywne. Usługa zniknie z listy wyboru w dokumencie, ale dawne dokumenty zachowają jej dane. Przycisku Usuń nie ma.
Słownik pojęć
- Kartoteka usług
- Lista usług z indeksem, nazwą, ceną i uwagami, z której wybiera się pozycję w dokumencie Ewidencja usług.
- Ewidencja usług (US)
- Dokument rejestrujący usługę wykonaną przez kontrahenta dla narzędzia; nie zmienia stanu ani lokalizacji narzędzia.
- Cena referencyjna
- Kwota z kartoteki usług, która nie przepisuje się automatycznie do pozycji dokumentu.
- Wartość pozycji
- Iloczyn ilości i ceny netto wpisanej w pozycji Ewidencji usług; sumuje ją raport kosztów usług.
- Wzorcowanie
- Sprawdzenie wskazań przyrządu pomiarowego względem wzorca, wykonywane w laboratorium; firma może zapisać je w kartotece jako usługę.