Kontrahenci - kartoteka dostawców, producentów, serwisów i wypożyczalni
Kartoteka kontrahentów zbiera firmy zewnętrzne, z którymi narzędziownia wymienia towar i usługi. Każdy rekord ma jeden rodzaj, na przykład dostawcy albo wypożyczalni, od której bierzesz narzędzia. Rodzaj wybierasz przy dopisaniu i po zapisie nie możesz go zmienić.

Tytuł rejestru brzmi Kartoteki kontrahentów, a pasek narzędzi zawiera menu trzech kresek oraz przyciski Dopisz, Edycja, Podgląd, Cechy, Wypożyczone i Historia. Pod nagłówkami kolumn Aktywne, Nazwa skrócona, Miejscowość, Kod pocztowy, Ulica, Kraj, e-mail i Telefon leży wiersz filtrów; kolumny NIP, Uwagi, Rodzaj, Zapisał, Data zapisu i Analityka są za paskiem przewijania poziomego. Kolumna Rodzaj wskazuje, czy rekord jest dostawcą, producentem, wypożyczalnią, serwisem, agencją albo kontrahentem ogólnym. Rejestr ma pager u dołu i pokazuje 40 wierszy na stronie, w bazie demonstracyjnej 72 rekordy, i tylko kontrahentów oddziału konta. Dwuklik na wierszu otwiera Edycję.
Na tej stronie
- Rodzaje kontrahentów i miejsca ich użycia
- Kolumny rejestru i jak z nich korzystać
- Pasek narzędzi
- Pola formularza kontrahenta
- Czego kartoteka kontrahentów nie zawiera
- Typowe sytuacje przy kontrahentach
- Analiza danych w rejestrze
- Ćwiczenie: ustal rodzaj kontrahenta i sprawdź, co program pozwala w nim zmienić
- Najczęstsze pytania
- Słownik pojęć
Rodzaje kontrahentów i miejsca ich użycia

Menu Kontrahenci ma dwie grupy kafelków. Grupa Kartoteki wg rodzaju zawiera sześć rejestrów przefiltrowanych do jednego rodzaju: Dostawcy, Producenci, Wypożyczalnie, Kontrahenci, Serwisy i Agencje pracy tymczasowej. Grupa Kartoteki kontrahentów ma dwie pozycje: Nowy kontrahent i Wszystkie - tabela. Rodzaj wskazuje zastosowanie rekordu.
| Rodzaj | Gdzie program go używa |
|---|---|
| Dostawca | Pole Dostawca w kartotece magazynowej i w karcie obiektu. |
| Producent | Pole Producent w kartotece magazynowej i w karcie obiektu. |
| Wypożyczalnia | Dokumenty wypożyczenia od dostawcy i zwrotu do dostawcy; przycisk Wypożyczone w rejestrze. |
| Serwis | Pole Serwis w karcie obiektu technicznego. |
| Agencja pracy tymczasowej | Pole Agencja w kartotece pracownika firmy zewnętrznej, opisanej na stronie o pracownikach. |
| Kontrahent | Rodzaj ogólny dla firm, które nie pasują do pozostałych. |
Kolejność zakładania ma znaczenie. Producent i dostawca są polami wymaganymi w formularzu narzędzia, więc kontrahentów tych rodzajów wprowadza się przed asortymentem. Bez nich formularz narzędzia nie zostanie zapisany, a wycofany z użycia kontrahent znika z list wyboru i nie trafi do nowych dokumentów.
Kolumny rejestru i jak z nich korzystać
| Kolumna | Zawartość | Jak wykorzystać |
|---|---|---|
| Aktywne | Znacznik aktywności kontrahenta. | Filtr pokazuje firmy wycofane z użycia. |
| Nazwa skrócona | Skrócona nazwa firmy, do 25 znaków. | Odszukanie firmy po krótkiej nazwie. |
| Miejscowość, Kod pocztowy, Ulica, Kraj | Adres firmy. | Filtrowanie dostawców według miasta albo kraju. |
| e-mail, Telefon | Dane kontaktowe. | Odszukanie kontaktu; polecenia Wyślij e-mail i Wyślij SMS są w menu rejestru (działanie SMS zależy od konfiguracji bramki SMS w instalacji). |
| NIP | Numer identyfikacji podatkowej, pole tekstowe. | Odszukanie firmy po numerze z faktury. |
| Uwagi | Dowolny komentarz. | Dodatkowe informacje o firmie zapisane tekstem. |
| Rodzaj | Rodzaj kontrahenta ze słownika. | Zawężenie listy do jednej roli firmy. |
| Zapisał, Data zapisu, Analityka | Autor i czas zapisu oraz numer Analityka. | Ustalenie, kto zapisał rekord. |
Pasek narzędzi
| Przycisk | Działanie | Uwagi |
|---|---|---|
| Dopisz, Edycja | Otwierają formularz nowego albo zaznaczonego kontrahenta. | Rodzaj ustawia się przy dopisaniu. |
| Podgląd | Otwiera wydruk karty kontrahenta. | Po zaznaczeniu wiersza. |
| Cechy | Otwiera dodatkowe cechy kontrahenta. | W konfiguracji demo: Adres wysyłki FV, Numer rachunku bankowego, Limit ubezpieczenia. |
| Wypożyczone | Otwiera listy Do zwrotu i Wszystkie wypożyczone. | Dotyczy narzędzi wypożyczonych od tej wypożyczalni. |
| Historia | Pokazuje dokumenty z udziałem kontrahenta. | Pozwala ocenić obroty z firmą. |
Pasek zależy od rejestru. Tabela wyżej opisuje rejestr Wszystkie - tabela, a rejestry wg rodzaju mają własne zestawy przycisków. Przycisk Dokumenty RNA otwiera listę dokumentów RNA, W naprawie - listę narzędzi w naprawie, a Pracownicy - listę pracowników. Rejestry bez przycisku Dopisz nie dopisują firm, więc nowego kontrahenta zakładasz z kafelka Nowy kontrahent.
| Rejestr wg rodzaju | Przyciski paska narzędzi |
|---|---|
| Dostawcy | Edycja, Podgląd, Historia |
| Producenci | Edycja, Podgląd |
| Wypożyczalnie, Kontrahenci | Dopisz, Edycja, Podgląd, Cechy, Wypożyczone, Historia |
| Serwisy | Edycja, Podgląd, Dokumenty RNA, W naprawie, Historia |
| Agencje pracy tymczasowej | Edycja, Podgląd, Pracownicy |

Formularz Nowy kontrahent zajmuje obszar roboczy obok menu bocznego i ma przyciski Anuluj oraz Zapisz. Po lewej leży lista sekcji: Dane ewidencyjne i Dane uzupełniające. Pierwsza zawiera pola Rodzaj (lista), Nazwa skrócona (żółte tło), Nazwa pełna (pole wieloliniowe), Kod pocztowy, Miejscowość, Ulica, Telefon, e-mail i e-mail 2 oraz znacznik Aktywne. Pogrubione etykiety mają pola od Rodzaju do Ulicy, więc tylko one są wymagane. Druga sekcja zawiera kraj, NIP i uwagi, a puste pole wymagane przenosi widok na sekcję z brakującą wartością.
Pola formularza kontrahenta
| Pole | Wymagane | Opis i walidacja |
|---|---|---|
| Rodzaj | tak | Wybór ze słownika przy dopisaniu; po zapisie nieedytowalny. |
| Nazwa skrócona | tak | Do 25 znaków; niepowtarzalna w obrębie rodzaju kontrahenta. |
| Nazwa pełna | tak | Do 200 znaków. |
| Kod pocztowy, Miejscowość, Ulica | tak | Do 10, 50 i 50 znaków. |
| Telefon, e-mail, e-mail 2 | nie | Do 50, 50 i 100 znaków; adresy e-mail są sprawdzane przy zapisie. |
| Aktywne | nie | Domyślnie zaznaczone; nieaktywny kontrahent znika z list wyboru. |
| Kraj | nie | Wybór z listy krajów. |
| NIP | nie | Do 15 znaków. |
| Uwagi | nie | Tekst do 5000 znaków. |
Reguła unikalności. Niepowtarzalna jest Nazwa skrócona w obrębie rodzaju kontrahenta, więc dwóch dostawców o tej samej nazwie skróconej nie zapiszesz, ale ta sama firma może mieć osobne rekordy jako dostawca i jako serwis. NIP nie jest sprawdzany ani pod kątem sumy kontrolnej, ani powtórzeń, a formularz nie pobiera danych z rejestrów urzędowych.
Podczas pisania znaki diakrytyczne w polach e-mail zamieniają się na łacińskie, na przykład ą na a. Przy zapisie program sprawdza format adresu i przy błędzie pokazuje komunikat "Format adresu e-mail jest niepoprawny". Zmiana istniejącego kontrahenta wymaga podania przyczyny z co najmniej czterech znaków, a zmiany pól trafiają do historii zmian.
Czego kartoteka kontrahentów nie zawiera
Granice kartoteki. Kartoteka nie przechowuje warunków współpracy, cennika dostawcy ani powiązań z zleceniami napraw. Zapiszesz w niej adres, dane kontaktowe, trzy cechy dodatkowe i uwagi tekstowe. Historia w rejestrze to lista dokumentów z udziałem firmy, a nie dziennik negocjacji.
Wybór serwisu do wzorcowania przyrządów pomiarowych dotyczy decyzji firmy, a nie programu. W praktyce zakładowej sprawdza się, czy laboratorium ma akredytację, a wykaz laboratoriów wzorcujących prowadzi Polskie Centrum Akredytacji. Wynik takiego wyboru zapisujesz w kartotece jako rekord rodzaju Serwis.
Typowe sytuacje przy kontrahentach
| Objaw | Najczęstsza przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Okno "POWTÓRZONE DANE" | Kontrahent o tej nazwie skróconej istnieje już w tym rodzaju. | Zmień nazwę skróconą albo otwórz istniejący rekord. |
| Komunikat "Format adresu e-mail jest niepoprawny" | Brak znaku @ lub domeny z końcówką. | Popraw adres i zapisz ponownie. |
| Firmy nie ma na liście wyboru | Rekord jest nieaktywny. | Zaznacz Aktywne w Edycji. |
| Rodzaju nie da się zmienić | Pole Rodzaj po zapisie jest nieedytowalne. | Załóż nowy rekord we właściwym rodzaju i wycofaj stary. |
| Przycisk Wypożyczone jest pusty | Od tej firmy nie wypożyczono żadnego narzędzia. | Sprawdź dokumenty wypożyczenia od dostawcy. |
Analiza danych w rejestrze
Wiersz filtrów zawęża listę do jednego rodzaju albo kraju, a zasady filtrowania opisuje strona o filtrowaniu i sortowaniu danych. Kontrahentów można grupować, co ułatwia policzenie firm w poszczególnych krajach. Menu z trzema kreskami nad rejestrem zawiera eksport do Excela, Uwagi, Dyskusję, Pliki, Zdjęcia, Załączniki, Opis oraz polecenia Wyślij SMS i Wyślij e-mail (działanie SMS zależy od konfiguracji bramki SMS w instalacji). Ogólne pojęcia narzędziowni zebrano w słowniku pojęć serwisu.
Ćwiczenie w demo - lekcja lub zajęcia
Ćwiczenie: ustal rodzaj kontrahenta i sprawdź, co program pozwala w nim zmienić
Uczeń bada jeden rekord tak, jak narzędziownik przed zamówieniem usługi w firmie zewnętrznej, ale niczego nie zapisuje. Rola w demo: Narzędziownia, uruchamiana na stronie demo narzędziowni. Czas: około 15 minut.
- Otwórz demo w roli Narzędziownia i przejdź do KARTOTEKI, Kontrahenci, Wszystkie - tabela.
- Przewiń tabelę w prawo do kolumny Rodzaj, ustaw w wierszu filtrów wartość Serwis i zapisz, ile rekordów zwrócił filtr. Potem zdejmij filtr.
- Zaznacz dowolnego kontrahenta i wybierz Cechy; zapisz nazwy cech, które widzisz.
- Wybierz Edycja, sprawdź, które pole jest zablokowane, i zamknij okno przyciskiem Anuluj.
- Przejdź do pozycji Serwisy w grupie "Kartoteki wg rodzaju" i porównaj liczbę rekordów z wynikiem filtra z kroku 2.
Pytanie kontrolne. Dlaczego program pilnuje niepowtarzalności nazwy skróconej tylko w obrębie rodzaju, a nie w całej kartotece, i co to oznacza dla firmy, która jest jednocześnie dostawcą i serwisem?
Podstawa programowa. Ćwiczenie ogólne z zakresu ewidencji i gospodarki narzędziowej; nie wiążemy go z jednym efektem kształcenia z podstawy programowej. Pozostałe ćwiczenia zebraliśmy na stronie demo TCS.net na zajęciach.
Najczęstsze pytania
Czy można zmienić rodzaj kontrahenta po zapisie?
Nie. Rodzaj wybierasz przy dopisaniu, a potem pole jest nieedytowalne. Jeżeli firma pełni dwie role, załóż drugi rekord w drugim rodzaju.
Czy program sprawdza NIP albo pobiera dane firmy z rejestru urzędowego?
Nie. W polu NIP, do 15 znaków, program nie sprawdza sumy kontrolnej ani powtórzeń, a formularz nie pobiera danych z rejestrów urzędowych.
Czy kartoteka przechowuje warunki współpracy albo cennik dostawcy?
Nie. Zapisujesz adres, dane kontaktowe i uwagi. W konfiguracji demo dochodzą trzy cechy: Adres wysyłki FV, Numer rachunku bankowego i Limit ubezpieczenia.
Co pokazuje przycisk Wypożyczone?
Narzędzia wypożyczone od danej wypożyczalni, na listach Do zwrotu i Wszystkie wypożyczone. Przycisk ma sens dla kontrahentów rodzaju Wypożyczalnia.
Jak wycofać kontrahenta, z którym firma już nie współpracuje?
Odznacz pole Aktywne. Kontrahent zniknie z list wyboru w kartotekach i dokumentach, ale zostanie w rejestrze razem z historią dokumentów. Przycisku Usuń nie ma.
Słownik pojęć
- Kontrahent
- Firma zewnętrzna zapisana w kartotece: dostawca, producent, serwis, wypożyczalnia, agencja pracy tymczasowej albo rekord ogólny.
- Rodzaj kontrahenta
- Wartość ze słownika wybierana przy dopisaniu; po zapisie nie podlega zmianie.
- Nazwa skrócona
- Skrócona nazwa firmy do 25 znaków, niepowtarzalna w obrębie rodzaju.
- Wypożyczalnia
- Kontrahent, od którego narzędziownia wypożycza narzędzia; obsługują go dokumenty wypożyczenia od dostawcy i zwrotu do dostawcy.
- Cechy kontrahenta
- Dodatkowe pola opisowe otwierane przyciskiem Cechy; zestaw zależy od konfiguracji wdrożenia.