Inwentaryzacja w Studio WMS.net - arkusze spisu z natury i rozliczenie różnic
Moduł Inwentaryzacja prowadzi spis z natury na arkuszach. Arkusz zapisuje stan systemowy z chwili założenia, blokuje objęte nim kartoteki asortymentu i lokalizacje, a przy zamknięciu zamienia różnice w zatwierdzone dokumenty nadwyżek PI i niedoborów RI. Ta strona jest mapą jedenastu pozycji menu modułu i opisem całego procesu dla kierownika magazynu oraz komisji inwentaryzacyjnej.
Menu otwiera się w sekcji MAGAZYN. Blok Inwentaryzacja obsługuje sam arkusz: kreator nowego spisu, listę arkuszy otwartych i archiwum zamkniętych. Blok Informacje zbiera sześć podglądów danych spisu - od dokumentów w buforze po pozycje usunięte z arkuszy. Blok Inwentaryzacja - dokumenty prowadzi do wyniku, czyli do pozycji dokumentów różnic. Pole Szukaj pozycji nad kafelkami zawęża menu po nazwie.
Na tej stronie
- Mapa modułu - co opisuje każda pozycja menu
- Przebieg spisu od pustego bufora do dokumentów różnic
- Zakres arkusza - cztery typy spisu
- Założenie arkusza - reguły i zapis w bazie
- Liczenie - ilość faktyczna trafia wprost do arkusza
- Zamknięcie arkusza - dokumenty PI i RI
- Pola kreatora, których baza nie zapisuje
- Inwentaryzacja a ustawa o rachunkowości
- Wyniki spisów w raporcie zgodności inwentaryzacyjnej
- Jak korzystać z instrukcji modułu
- Ćwiczenie: prześledź arkusz spisu przez podglądy modułu i przypisz role uczestnikom inwentaryzacji
- Najczęstsze pytania
- Słownik pojęć
Mapa modułu - co opisuje każda pozycja menu
Tabela układa ekrany w kolejności pracy, a nie w kolejności kafelków. Kreator Nowa inwentaryzacja nie ma osobnej strony instrukcji - jego reguły opisują kolejne sekcje tej strony oraz opis rejestru arkuszy otwartych.
| Pozycja menu | Co opisuje | Dla kogo |
|---|---|---|
| Dokumenty w buforze przed spisem | Wszystkie niezatwierdzone dokumenty magazynowe. To je trzeba zatwierdzić albo usunąć, zanim kreator założy arkusz. | kierownik, biuro magazynu |
| Nowa inwentaryzacja | Kreator arkusza: wybór jednego z czterech zakresów spisu. | kierownik magazynu |
| Inwentaryzacje otwarte - arkusze w toku | Arkusze założone i niezamknięte; przycisk Zamknij księguje różnice. | kierownik magazynu |
| Lokalizacje w trakcie inwentaryzacji | Adresy w statusie inwentaryzacji z parametrami z kartoteki miejsca. | kierownik, brygadzista zmiany |
| Artykuły w trakcie inwentaryzacji | Kartoteki asortymentu w statusie inwentaryzacji, z kodami EAN i przelicznikami opakowań. | kierownik, komisja |
| Pozycje w trakcie inwentaryzacji | Pozycje otwartych arkuszy z ilością w systemie i ilością faktyczną - postęp liczenia. | komisja, kierownik |
| Pozycje po inwentaryzacji | Pozycje arkuszy zamkniętych, także te policzone bez różnicy. | kierownik, księgowość |
| Pozycje usunięte z arkuszy | Pozycje wycofane z arkusza, zachowane jako ślad kontrolny. | kontroler, audytor |
| Niedobory inwentaryzacyjne | Pozycje dokumentów RI - towar, którego policzono mniej, niż wynikało z ewidencji. | księgowość, kontrahent 3PL |
| Nadwyżki z inwentaryzacji | Pozycje dokumentów PI - towar policzony ponad stan systemowy. | księgowość, kierownik |
| Inwentaryzacje zamknięte - archiwum | Arkusze po zamknięciu - tylko podgląd i wydruk, z filtrem przedziału czasowego. | księgowość, audytor |
Przebieg spisu od pustego bufora do dokumentów różnic
Spis zmienia stan magazynowy tylko raz - w chwili zamknięcia arkusza. Wcześniejsze etapy przygotowują dane albo zapisują ilości w samym arkuszu, bez ruchu magazynowego.
| Etap | Gdzie w systemie | Co zapisuje baza danych |
|---|---|---|
| 1. Przygotowanie | Dokumenty w buforze, przedział czasowy Cały okres | Dokumenty robocze w zakresie przyszłego arkusza zostają zatwierdzone albo usunięte. |
| 2. Założenie arkusza | Nowa inwentaryzacja albo przycisk Dopisz w rejestrze arkuszy otwartych | Arkusz z numerem, pozycje ze stanem systemowym, status inwentaryzacji na kartotekach i lokalizacjach. |
| 3. Liczenie | inwentaryzacja na kolektorze z Androidem | Ilość faktyczna w pozycjach arkusza; stan magazynowy bez zmian. |
| 4. Kontrola postępu | Podglądy bloku Informacje (pozycje, lokalizacje, artykuły w trakcie) | Tylko odczyt; decyzja o ponownym przeliczeniu pozycji z podejrzaną różnicą. |
| 5. Zamknięcie | Inwentaryzacje otwarte, przycisk Zamknij | Dokumenty PI i RI od razu zatwierdzone; arkusz zamknięty, a kartoteki i lokalizacje znów aktywne. |
| 6. Rozliczenie | Nadwyżki, niedobory, pozycje po inwentaryzacji | Tylko odczyt i wydruk; wyjaśnienie przyczyn różnic przed ujęciem w księgach. |
Zakres arkusza - cztery typy spisu
Kreator oferuje cztery zakresy. Każdy zapisuje się w arkuszu jako typ i wraca w rejestrach jako kolorowa etykieta. Innych zakresów system nie ma: arkusz nie obejmuje strefy magazynu ani grupy towarowej.
| Typ | Co obejmuje arkusz | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| MAG | Cały magazyn, w którym pracuje użytkownik zakładający arkusz. | Spis na koniec roku obrotowego, pełna inwentaryzacja magazynu. |
| LOK | Jedną lokalizację z całą jej zawartością. | Ponowne przeliczenie spornego adresu, spis cykliczny według planu adresów. |
| ASO | Jeden asortyment we wszystkich lokalizacjach, w których leży. Wybór kilku asortymentów w kreatorze daje osobny arkusz dla każdego. | Kontrola towarów o dużej wartości albo z powtarzającymi się różnicami. |
| KTR | Towar jednego kontrahenta. | Spis na zlecenie klienta magazynu 3PL, zakończenie umowy składowania. |
Inwentaryzacja pełna i ciągła są w tym ujęciu sposobami planowania, a nie ustawieniami programu. Pełna oznacza jeden arkusz MAG na dzień spisu. Ciągła oznacza harmonogram arkuszy LOK albo ASO rozłożony na rok tak, żeby każdy adres albo każdy asortyment został policzony co najmniej raz. Spis jednej strefy wymaga więc arkusza całego magazynu albo serii arkuszy lokalizacyjnych.
Założenie arkusza - reguły i zapis w bazie
Reguła czystego bufora. Kreator odmawia założenia arkusza, gdy w jego zakresie są dokumenty w buforze. Dokument roboczy opisuje ruch, który fizycznie mógł się już odbyć, choć w stanie zatwierdzonym jeszcze go nie ma. Spis policzyłby wtedy towar inaczej, niż widzi go ewidencja, a późniejsze zatwierdzenie tego dokumentu zmieniłoby stan drugi raz.
- Numer arkusza - format
RRRR-MM-NNNNN-INW, np.2026-06-00005-INW. Pięciocyfrowy licznik liczy się od nowa w każdym miesiącu. - Stan systemowy - każda pozycja arkusza dostaje ilość z ewidencji z chwili założenia. Ta liczba nie nadąża już za ruchem magazynowym, dlatego jest stałym punktem odniesienia dla liczenia.
- Status kartotek i lokalizacji - objęte arkuszem kartoteki asortymentu i lokalizacje przechodzą ze statusu aktywnego w status inwentaryzacji i pojawiają się w podglądach bloku Informacje.
- Jedna transakcja - arkusz, jego pozycje i zmianę statusów zapisuje procedura składowana w jednej transakcji bazy SQL Server, więc błąd w dowolnym kroku wycofuje całość.
Liczenie - ilość faktyczna trafia wprost do arkusza
Komisja liczy towar kolektorem z Androidem, realizując arkusz założony wcześniej w przeglądarce. Wpisana ilość zapisuje się w pozycji arkusza od razu, bez bufora i bez zatwierdzania pojedynczych pozycji. Kolektor pracuje wyłącznie online, przez Wi-Fi albo LTE. W strefach słabego zasięgu przed spisem trzeba więc sprawdzić pokrycie sieci albo dołożyć punkt dostępowy - bez połączenia ilości nie da się zapisać.
Różnica pozycji równa się ilości policzonej minus ilość systemowa. Wynik dodatni oznacza nadwyżkę, ujemny - niedobór. Pozycje bez ilości faktycznej czekają na komisję. Tabele modułu nie odświeżają się same, więc bieżący obraz postępu daje przycisk Odśwież.
Ponowne przeliczenie przed zamknięciem. Zamknięcie od razu księguje różnice dokumentami PI i RI. Pozycję z dużą albo podejrzaną różnicą przelicza się jeszcze raz, dopóki arkusz jest otwarty. Po zamknięciu poprawka wymaga nowego arkusza dla tej lokalizacji albo tego asortymentu.
Zamknięcie arkusza - dokumenty PI i RI
Przycisk Zamknij w rejestrze arkuszy otwartych uruchamia procedurę składowaną, która rozlicza cały arkusz naraz. Nie ma osobnej akceptacji pojedynczych różnic ani dokumentów korekty czekających na zatwierdzenie. Decyzja zapada w chwili zamknięcia, a w rolach użytkowników zamknięcie inwentaryzacji jest osobną transakcją, którą administrator przydziela wybranym osobom.
| Wynik pozycji | Dokument | Skutek dla stanu magazynowego |
|---|---|---|
| Policzono więcej niż w systemie | PI - nadwyżka, numer RRRR-MM-NNNNN-PI | Przychód o wielkość różnicy, zatwierdzony przy zamknięciu. |
| Policzono mniej niż w systemie | RI - niedobór, numer RRRR-MM-NNNNN-RI | Rozchód o wielkość różnicy, zatwierdzony przy zamknięciu. |
| Ilość zgodna | brak dokumentu różnicy | Stan bez zmian; pozycja zostaje w archiwum pozycji po inwentaryzacji. |
Transakcja zamknięcia. Procedura tworzy dokumenty PI i RI od razu w statusie zatwierdzonym, nadaje im numery z licznika miesięcznego zwiększanego wewnątrz tej samej transakcji, oznacza arkusz jako zamknięty i przywraca kartotekom oraz lokalizacjom status aktywny. Każdy krok zostawia wpis w historii. Kod działa w bloku TRY...CATCH języka T-SQL: błąd wycofuje całą transakcję, więc arkusz nie zostanie zamknięty połowicznie - bez dokumentów różnic albo z blokadami, które nie zeszły.
Pola kreatora, których baza nie zapisuje
Komisja i metoda tylko w podsumowaniu. Kreator w wersji 2026.7 zbiera rodzaj spisu, metodę liczenia, opcje arkusza, datę, uwagi i skład komisji, ale pokazuje je wyłącznie w podsumowaniu przed założeniem arkusza. Do bazy trafia wyłącznie zakres arkusza.
Skutek widać w archiwum: kolumny komisji w rejestrze arkuszy zamkniętych nie wypełnią się danymi z kreatora. Skład zespołu spisowego i podpisy dokumentuje protokół, który po zeskanowaniu dołącza się do arkusza jako załącznik dokumentu. Przyjętą metodę liczenia, na przykład liczenie w parach albo kontrolne przeliczenie próby pozycji, opisuje wewnętrzna instrukcja inwentaryzacyjna firmy, a nie ustawienie arkusza.
Inwentaryzacja a ustawa o rachunkowości
Obowiązek spisu wynika z ustawy o rachunkowości (art. 26 i 27). Zapasy towarów i materiałów inwentaryzuje się spisem ilości z natury, wyceną tych ilości i porównaniem z księgami, a ujawnione różnice trzeba wyjaśnić i rozliczyć w księgach roku obrotowego, na który przypadał termin spisu. Dla zapasów w strzeżonych składowiskach, objętych ewidencją ilościowo-wartościową, ustawa dopuszcza spis raz w ciągu dwóch lat. Z tej reguły korzysta inwentaryzacja ciągła prowadzona seriami mniejszych arkuszy.
Studio WMS.net odpowiada za część ilościową i jej ślad: arkusz ze stanem systemowym, ilość policzoną, dokumenty różnic z numerami i historię operacji. Ujęcie wyniku w księgach rachunkowych należy do systemu finansowo-księgowego firmy.
Wyniki spisów w raporcie zgodności inwentaryzacyjnej
Raport otwiera się w sekcji INFORMACJE, w menu Raporty, w bloku Analityka. Nagłówek przypomina regułę znaku: różnica równa się spis minus system - tak samo jak przy zamknięciu arkusza. W bazie demonstracyjnej kafelki pokazują 20 arkuszy spisu i 898 pozycji, z których 80 miało różnicę, a wykres poniżej szereguje arkusze według wartości rozbieżności. Pozostałe raporty tej grupy opisuje strona raporty magazynowe i analityka.
Jak korzystać z instrukcji modułu
Kierownik przygotowujący spis zaczyna od strony o dokumentach w buforze, potem czyta opis arkuszy otwartych i podglądów bloku Informacje. Komisja potrzebuje opisu pozycji w trakcie inwentaryzacji oraz transakcji na kolektorze. Księgowość i audytor korzystają z archiwum arkuszy i z rejestrów nadwyżek oraz niedoborów, bo tam leży wynik trafiający do protokołu różnic. Podział ról przy spisie - kto liczy, a kto zamyka arkusz - ustala się razem z uprawnieniami użytkowników przy wdrożeniu, którego etapy opisuje strona wdrożenie systemu WMS w SoftwareStudio.
Ćwiczenie w demo - lekcja lub zajęcia
Ćwiczenie: prześledź arkusz spisu przez podglądy modułu i przypisz role uczestnikom inwentaryzacji
Uczniowie odtwarzają obieg arkusza na danych demonstracyjnych i ustalają, kto w firmie wykonuje każdy etap spisu. Rola w demo: kierownik magazynu. Czas: około 15 minut.
- W bezpłatnym demo Studio WMS.net wybierz rolę kierownika, otwórz MAGAZYN, Inwentaryzacja, Inwentaryzacje otwarte i zapisz numer oraz typ jednego arkusza.
- Przejdź do Pozycji w trakcie inwentaryzacji, wpisz ten numer w filtrze kolumny Numer i policz pozycje bez ilości faktycznej.
- Dla arkusza typu LOK albo ASO odszukaj jego adresy w Lokalizacjach w trakcie inwentaryzacji i zanotuj wartości z kolumny Stan.
- Otwórz Dokumenty w buforze, ustaw przedział czasowy Cały okres i oceń, czy kreator pozwoliłby teraz założyć arkusz całego magazynu.
- Nie zakładaj nowego arkusza - konto demo jest wspólne, a arkusz zablokowałby kartoteki innym testującym. Rozpisz za to na kartce sześć etapów spisu i przypisz każdemu rolę: kierownik, członek zespołu spisowego, osoba materialnie odpowiedzialna albo księgowość.
Pytanie kontrolne. Dlaczego dokument PZ zatwierdzony już po założeniu arkusza zafałszowałby wynik spisu i jaki mechanizm systemu ma temu zapobiec?
Podstawa programowa. Ćwiczenie realizuje efekt "kontroluje stan majątku w magazynie i zapasów magazynowych" z kwalifikacji SPL.01 Obsługa magazynów (jednostka SPL.01.6), w tym kryterium "uczestniczy w inwentaryzacji w różnych rolach". Pozostałe ćwiczenia zebraliśmy na stronie demo WMS na zajęciach z gospodarki magazynowej, a pełny tekst podstawy programowej zawodu magazynier-logistyk publikuje Ośrodek Rozwoju Edukacji.
Najczęstsze pytania
Czy arkusz może objąć jedną strefę magazynu albo grupę towarową?
Nie. Kreator zna cztery zakresy: cały magazyn, lokalizację, asortyment i towar kontrahenta. Grupę towarową obejmuje się, zaznaczając w kreatorze kilka asortymentów - powstaje wtedy osobny arkusz dla każdego z nich. Strefę liczy się arkuszem całego magazynu albo serią arkuszy lokalizacyjnych.
W którym momencie stan magazynowy zmienia się po spisie?
W chwili zamknięcia arkusza. Liczenie zapisuje wyłącznie ilość faktyczną w pozycjach arkusza. Dopiero zamknięcie tworzy zatwierdzone dokumenty PI i RI, które widoki stanu sumują razem z pozostałymi dokumentami magazynowymi.
Dlaczego kreator nie pozwala założyć arkusza?
W zakresie arkusza są dokumenty w buforze. Otwórz Dokumenty w buforze, ustaw przedział czasowy Cały okres, a każdy dokument roboczy zatwierdź w jego rejestrze albo usuń, jeśli operacja fizycznie się nie odbyła.
Czy liczenie na kolektorze wymaga zatwierdzania pozycji?
Nie. Ilość wpisana na kolektorze trafia wprost do pozycji arkusza. Zatwierdzenie dotyczy całego arkusza i odbywa się w przeglądarce przyciskiem Zamknij.
Czy zamknięty arkusz można otworzyć ponownie?
Nie. Rejestr arkuszy zamkniętych ma tylko podgląd i wydruk, a dokumenty PI i RI powstają od razu zatwierdzone - usuwać można wyłącznie dokumenty w buforze. Błąd liczenia wykryty po zamknięciu koryguje nowy arkusz dla tej lokalizacji albo tego asortymentu.
Słownik pojęć
- Arkusz spisu
- Dokument inwentaryzacji o numerze RRRR-MM-NNNNN-INW, którego pozycje mają ilość w systemie i ilość faktyczną.
- Stan systemowy
- Ilość z ewidencji zapisana w pozycji arkusza w chwili jego założenia; punkt odniesienia dla różnicy.
- Status inwentaryzacji
- Stan kartoteki asortymentu albo lokalizacji objętej otwartym arkuszem; przy zamknięciu arkusza wraca status aktywny.
- Różnica inwentaryzacyjna
- Ilość policzona minus ilość systemowa. Wartość dodatnia oznacza nadwyżkę, ujemna niedobór.
- Dokument PI
- Dokument przychodu nadwyżek, tworzony przy zamknięciu arkusza od razu w statusie zatwierdzonym.
- Dokument RI
- Dokument rozchodu niedoborów, tworzony przy zamknięciu arkusza od razu w statusie zatwierdzonym.
- Spis z natury
- Ustalenie rzeczywistej ilości zapasów przez ich policzenie albo zważenie i porównanie wyniku z ewidencją.