Niedobory i nadwyżki inwentaryzacyjne - dokumenty różnic po spisie
Ekrany Niedobory inwentaryzacyjne i Nadwyżki inwentaryzacyjne zbierają dokumenty różnic, które program tworzy przy zamknięciu inwentaryzacji. Niedobór oznacza mniej palet, niż pokazywała ewidencja, nadwyżka - więcej. Kierownik magazynu i dział rozliczeń znajdą tu wynik spisu w postaci dokumentów, a nie tylko dwóch liczb w arkuszu.
Pasek narzędzi ma ikonę trzech kresek, przycisk Powrót i szary przycisk Wydruk, a po prawej tytuł ekranu i ikonę palety z ustawieniami widoku. Siatka zaczyna się od kolumn Nr dokumentu, Data, Magazyn, Kontrahent, Przewoźnik, Indeks, Nazwa i Ilość; dalsze kolumny widać po przewinięciu w prawo. Pod nagłówkami leży wiersz filtrów, a w kolumnie Data filtr otwiera kalendarz. W bazie demonstracyjnej tabela jest pusta: widać napis Brak danych i opis Strona 1 z 1 (łącznie 0 wierszy).
Na tej stronie
- Czym są niedobór i nadwyżka w praktyce firmowej
- Jak powstają dokumenty różnic
- Skutek dokumentów różnic dla stanu palet
- Kolumny obu ekranów
- Pasek narzędzi
- Typowe sytuacje
- Spojrzenie z perspektywy działu rozliczeń
- Ćwiczenie: ustal, które zamknięte inwentaryzacje wykazały różnice, i wyjaśnij, dlaczego ekrany niedoborów i nadwyżek są puste
- Najczęstsze pytania
- Słownik pojęć
Czym są niedobór i nadwyżka w praktyce firmowej
W praktyce firmowej różnicę między stanem policzonym a stanem w ewidencji nazywa się niedoborem, gdy palet jest mniej, albo nadwyżką, gdy jest ich więcej. Ustawa o rachunkowości nie używa tych słów jako terminów. W art. 26 i 27 mówi o różnicach między stanem rzeczywistym a stanem wykazanym w księgach, które trzeba wyjaśnić i rozliczyć w księgach roku, na który przypadał termin inwentaryzacji. Pełny tekst przepisów znajdziesz w ustawie o rachunkowości w tekście jednolitym.
Studio PWS.net nie prowadzi ksiąg i nie sporządza dokumentacji inwentaryzacyjnej w rozumieniu ustawy. Program zapisuje różnice w ewidencji palet, a sposób ujęcia palet własnych i cudzych w księgach określa polityka rachunkowości Twojej firmy.
Jak powstają dokumenty różnic
Żaden z tych dwóch ekranów nie ma przycisku dopisywania. Wiersze pojawiają się dopiero przy zamknięciu inwentaryzacji, więc żeby zrozumieć puste siatki, trzeba znać cały przebieg spisu.
| Etap spisu | Co dzieje się w programie | Gdzie to zobaczysz |
|---|---|---|
| Założenie | W oknie wybierasz zakres: magazyn, lokalizację (z opcją strefy) albo asortyment. Założenie jest blokowane, gdy w zakresie są dokumenty w buforze, a lokalizacje i palety zakresu zostają zablokowane na czas spisu. | Nowa inwentaryzacja oraz dokumenty w buforze |
| Spis | Arkusz ma ilość w systemie dla każdej pozycji. Wynik liczenia wpisujesz w polu Ilość faktyczna w oknie Edycja pozycji. | Inwentaryzacje otwarte |
| Zamknięcie | Program porównuje ilość faktyczną z ilością w systemie i tworzy dokumenty różnic: nadwyżki oraz niedobory. Dokumenty są zapisane od razu. | Ekrany Niedobory inwentaryzacyjne i Nadwyżki inwentaryzacyjne |
| Po zamknięciu | Inwentaryzacja trafia na listę zamkniętych, a jej pozycje widać wśród pozycji po inwentaryzacji. | Inwentaryzacje zamknięte |
Dla każdej pozycji arkusza program liczy różnicę jako ilość faktyczną minus ilość w systemie. Różnica dodatnia trafia do nadwyżek, ujemna do niedoborów. Ten przebieg opisujemy na poziomie programu: w demo z jednym wspólnym kontem nie zamyka się spisów, więc ekrany różnic są puste.
Okno otwiera przycisk Nadwyżki/niedobory na liście inwentaryzacji zamkniętych, po zaznaczeniu wiersza. Ma kolumny Nr dokumentu, Data, Magazyn, Kontrahent, Przewoźnik, Indeks, Nazwa, Ilość i Lokalizacja oraz wiersz filtrów. W nagłówku okna jest krzyżyk zamykający, a pod siatką rozmiary strony 20, 30 i 50. Dla każdej inwentaryzacji zamkniętej w bazie demonstracyjnej okno pokazuje napis Brak danych.
Pozycje bez wpisu. Akcja Generuj BO uzupełnia ilość faktyczną wartością systemową, więc pozycja uzupełniona w ten sposób nie wykaże różnicy. Przy spisie liczonym naprawdę wpisz policzoną ilość przy każdej pozycji, także gdy zgadza się ona z arkuszem.
Skutek dokumentów różnic dla stanu palet
Stan palety w lokalizacji jest sumą ilości z zapisanych dokumentów. Dokument przyjęcia go zwiększa, dokument wydania zmniejsza, a o tym, jak zapisany dokument wpływa na saldo, mówi strona o skutku dokumentu dla stanu i salda. Dokumenty różnic są zapisane od razu, bez etapu bufora, więc w programie liczą się do stanu jak inne zapisane dokumenty.
Reguła dokumentu różnicy. W programie nadwyżka zwiększa stan palety w lokalizacji, a niedobór go zmniejsza. Dokument jest zapisany od razu, a na ekranach nie ma przycisków edycji ani usuwania. Wątpliwości w arkuszu wyjaśnij więc przed zamknięciem spisu.
Efekt zamknięcia sprawdzisz w saldzie magazynowym: kolumna Ilość pokazuje stan z zapisanych dokumentów, a kolumna Ilość - bufor ilości, które jeszcze czekają w buforze.
Kolumny obu ekranów
Oba ekrany mają identyczny zestaw kolumn i układ paska. W bazie demonstracyjnej są puste, więc poniższy opis wynika z nazw kolumn i z układu pozostałych rejestrów dokumentów. Ekran nie ma kolumny z typem dokumentu.
| Kolumna | Zawartość | Jak wykorzystać |
|---|---|---|
| Nr dokumentu | Numer dokumentu różnicy. | Jednoznaczne wskazanie dokumentu w rozmowie z księgowością. |
| Data | Data dokumentu; filtr otwiera kalendarz. | Zawężenie listy do wybranego okresu. |
| Magazyn | Magazyn, którego dotyczy różnica. | Podział różnic, gdy firma ma kilka magazynów. |
| Kontrahent i Przewoźnik | Pola o tym samym układzie co w dokumentach magazynowych. | W bazie demonstracyjnej nie da się sprawdzić ich zawartości, bo ekran jest pusty. |
| Indeks i Nazwa | Indeks i nazwa palety z kartoteki. | Sortowanie po nazwie grupuje różnice według rodzaju nośnika. |
| Ilość | Wielkość różnicy. | Po zsumowaniu wierszy jednej palety widać skalę rozbieżności spisu. |
| Lokalizacja | Lokalizacja pozycji spisu. | Miejsca, w których różnice wracają przy kolejnych spisach, warto sprawdzić pod kątem pomyłek przy odkładaniu. |
| Uwagi i Data zapisu | Opis dokumentu oraz chwila jego zapisu. | Ślad czasowy zapisu dokumentu różnicy. |
Pasek narzędzi
| Element | Działanie | Kiedy aktywny |
|---|---|---|
| Ikona trzech kresek | Rozwija menu z pozycją Eksport do Excel; opis funkcji znajdziesz na stronie eksport do Excela. | Zawsze. |
| Powrót | Wraca do ekranu Inwentaryzacja z trzema kartami. | Zawsze. |
| Wydruk | Przycisk wydruku; w pustej siatce nie da się sprawdzić, co dokładnie drukuje. | Po zaznaczeniu wiersza; w bazie demonstracyjnej pozostaje szary. |
| Ikona palety | Menu ustawień widoku, w tym zmiana widoczności kolumn. | Zawsze. |
Filtry w wierszu pod nagłówkami oraz sortowanie działają tak jak w każdym rejestrze programu; zasady opisują strony o filtrowaniu i sortowaniu oraz o siatce rejestru.
Typowe sytuacje
| Objaw | Przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Oba ekrany są puste po spisie | Inwentaryzacja jest jeszcze otwarta albo spis nie wykazał różnic. | Sprawdź listę inwentaryzacji zamkniętych i okno Nadwyżki/niedobory przy zaznaczonej inwentaryzacji. |
| Inwentaryzacja jest na liście otwartych, a różnic nie widać | Dokumenty różnic powstają dopiero przy zamknięciu. | Dokończ wpisywanie ilości faktycznych, a potem zamknij spis. |
| Saldo magazynowe nie zmieniło się po spisie | Wszystkie pozycje miały ilość faktyczną równą ilości w systemie. | Porównaj obie ilości w pozycjach po inwentaryzacji; opis ekranu jest na stronie o pozycjach w trakcie i po inwentaryzacji. |
| Wiersz niedoboru dla palet, które stoją w magazynie | Palety leżą w innej lokalizacji niż w ewidencji. | Wyjaśnij różnicę przed zamknięciem spisu; po zamknięciu na tych ekranach nie ma przycisków do zmiany dokumentu. |
Spojrzenie z perspektywy działu rozliczeń
Dział rozliczeń pyta o dwie rzeczy: ile palet brakuje albo przybyło oraz w której lokalizacji. Odpowiadają na to kolumny Ilość i Lokalizacja, a data zapisu pokazuje, kiedy dokument powstał. Kto prowadzi dokumentację inwentaryzacyjną na potrzeby ksiąg, ustala polityka Twojej firmy. Program dostarcza tylko listę różnic.
Magazyn z kolei używa tych ekranów po zamknięciu spisu jako listy kontrolnej: dla każdego niedoboru sprawdza lokalizację, a dla każdej nadwyżki szuka palet odłożonych bez dokumentu. Jeśli chcesz zobaczyć wszystkie ekrany inwentaryzacji w działaniu, otwórz bezpłatne demo Studio PWS.net.
Ćwiczenie w demo - lekcja lub zajęcia
Ćwiczenie: ustal, które zamknięte inwentaryzacje wykazały różnice, i wyjaśnij, dlaczego ekrany niedoborów i nadwyżek są puste
Uczeń odczytuje wynik spisu z trzech miejsc i porównuje go z dokumentami różnic. Rola w demo: Magazyn palet. Czas: około 15 minut.
- Otwórz demo i przejdź do Magazyn, Inwentaryzacja. W karcie INWENTARYZACJA - DOKUMENTY wybierz Niedobory inwentaryzacyjne i odczytaj kolumny oraz opis stronicowania, a potem kliknij Powrót.
- Otwórz Nadwyżki inwentaryzacyjne i porównaj układ kolumn z ekranem niedoborów.
- Wróć do huba, otwórz Inwentaryzacje zamknięte, zaznacz dowolny wiersz i wybierz Nadwyżki/niedobory. Odczytaj okno Pozycje nadwyżek i niedoborów i zamknij je krzyżykiem.
- Powtórz krok 3 dla jeszcze dwóch zamkniętych inwentaryzacji (jeśli lista ma ich tyle) i odnotuj, w ilu przypadkach okno pokazało dane.
- W karcie INFORMACJE otwórz Pozycje po inwentaryzacji i w kilku wierszach porównaj kolumny Ilość w systemie oraz Ilość faktyczna.
Pytanie kontrolne. Dlaczego oba ekrany różnic są puste, choć w bazie demonstracyjnej jest 10 zamkniętych inwentaryzacji, i co musiałoby się stać w arkuszu, żeby w niedoborach pojawił się wiersz?
Podstawa programowa. Ćwiczenie realizuje efekt "kontroluje stan majątku magazynu i zapasów magazynowych" z kwalifikacji SPL.01 Obsługa magazynów (jednostka SPL.01.6 Zabezpieczanie majątku; technik logistyk - efekt 3, magazynier-logistyk - efekt 4) oraz kryterium "rozróżnia niedobory od nadwyżek inwentaryzacyjnych" z efektu "przeprowadza inwentaryzację" (efekt 5) kwalifikacji HAN.02 Prowadzenie działań handlowych (jednostka HAN.02.7 Sporządzanie dokumentacji ekonomiczno-finansowej, technik handlowiec; rozporządzenie MEN z 16 maja 2019 r., Dz.U. 2019 poz. 991 z późn. zm.). Pozostałe ćwiczenia zebraliśmy na stronie demo PWS.net na zajęciach.
Najczęstsze pytania
Czy dokument niedoboru albo nadwyżki można poprawić?
Na ekranach nie ma przycisków edycji ani usuwania. Różnice trzeba więc wyjaśnić przed zamknięciem spisu, bo po zamknięciu dokumenty są już zapisane i liczą się do stanu.
Kiedy powstają dokumenty różnic?
Przy zamknięciu inwentaryzacji. Program porównuje ilość faktyczną z ilością w systemie dla każdej pozycji arkusza i zapisuje dokument nadwyżek albo niedoborów. Samo założenie spisu i wpisywanie ilości nie tworzy żadnego dokumentu różnicy.
Czy program rozlicza niedobory zgodnie z ustawą o rachunkowości?
Nie. Program zapisuje różnice w ewidencji palet, ale nie prowadzi ksiąg i nie sporządza dokumentacji inwentaryzacyjnej w rozumieniu ustawy. Wyjaśnienie i rozliczenie różnic w księgach należy do Twojej firmy (art. 26 i 27 ustawy o rachunkowości).
Dlaczego oba ekrany są puste w bazie demonstracyjnej?
W oknie Pozycje nadwyżek i niedoborów każda z zamkniętych inwentaryzacji pokazuje napis Brak danych, a w pozycjach po inwentaryzacji ilość w systemie jest równa ilości faktycznej. Wiersze w ekranach różnic pojawią się po zamknięciu spisu, który wykaże różnicę.
Czy listę różnic można wyeksportować?
Menu trzech kresek ma pozycję Eksport do Excel. Szczegóły funkcji opisuje strona o eksporcie do Excela, a w ćwiczeniach nie uruchamiaj eksportu, bo konto demo jest wspólne.
Słownik pojęć
- Niedobór inwentaryzacyjny
- Różnica, w której policzona ilość palet jest mniejsza niż ilość w ewidencji; w programie dokument zmniejsza stan palety w lokalizacji.
- Nadwyżka inwentaryzacyjna
- Różnica, w której policzona ilość palet jest większa niż ilość w ewidencji; w programie dokument zwiększa stan palety w lokalizacji.
- Ilość w systemie
- Ilość palety w lokalizacji według ewidencji, widoczna w arkuszu inwentaryzacyjnym przed wpisaniem wyniku liczenia.
- Ilość faktyczna
- Ilość policzona przy spisie, wpisywana w oknie Edycja pozycji arkusza.
- Zakres inwentaryzacji
- Wybór określający, co obejmuje spis: magazyn, lokalizacja (z opcją strefy) albo asortyment.
- Generuj BO
- Akcja arkusza uzupełniająca ilość faktyczną wartością systemową dla pozycji bez wpisu.