Typy palet i standard EUR/EPAL - wiedza i ewidencja w programie
Paleta EUR i paleta EPAL wyglądają podobnie, a należą do dwóch systemów, które prowadzą różne organizacje. Magazyn rozpoznaje je po oznaczeniach na klockach, a ewidencja po tym, jak nośnik opisano w kartotece. Strona oddziela wiedzę o standardach od opisu kartoteki "Palety" w Studio PWS.net.
Pasek ekranu ma przyciski "Dopisz", "Edytuj", "Podgląd", "Wydruk" oraz listę "Historia". Poza "Dopisz" i listą "Historia" wszystkie są szare, dopóki nie zaznaczysz wiersza. Siatka ma piętnaście kolumn: od "Aktywne", "Indeks" i "Nazwa" przez "Saldo" na jasnożółtym tle i "Cenę ewidencyjną" po wymiary w kolumnach "Długość" i "Szerokość" oraz zapasy. Wymiary w milimetrach wpisuje użytkownik, a wartości w bazie demonstracyjnej są przykładowe - program nie porównuje ich z normą.
Na tej stronie
Paleta EUR i paleta EPAL to dwa systemy
W praktyce firmowej słowa "EUR" i "EPAL" bywają używane zamiennie, ale oznaczają dwa osobne systemy. Paleta EUR jest produkowana według karty UIC 435-2, którą wydaje Międzynarodowy Związek Kolei. Paleta EPAL jest produkowana według przepisów stowarzyszenia EPAL. Obie mają te same wymiary: 1200 x 800 mm i wysokość 144 mm.
| System | Kto ustala wymagania | Oznaczenie na palecie |
|---|---|---|
| Paleta EUR | Karta UIC 435-2 Międzynarodowego Związku Kolei | Symbol UIC na lewym klocku narożnym i znak "EUR w owalu" na prawym |
| Paleta EPAL (EPAL 1) | Europejskie Stowarzyszenie Palet EPAL | Znak "EPAL w owalu" na dwóch skrajnych klockach |
| Paleta EPAL 2 | Europejskie Stowarzyszenie Palet EPAL | Oznaczenia stowarzyszenia EPAL; paleta ma wymiary 1200 x 1000 mm |
Od 1 stycznia 2024 roku w Polsce dostępna jest wersja palety EPAL z kodem QR w miejscu logo EPAL na prawym klocku. Według ECR Polska palety z kodem QR i bez niego są w pełni wymienne. Szczegółowy opis palety EPAL 1 znajdziesz na stronie EPAL Euro Pallet (po angielsku).
Normy i karty, na które powołują się firmy
Wymagania produkcyjne dla palet 1200 x 800 mm opisuje norma EN 13698-1, w Polsce PN-EN 13698-1. Wymagania jakościowe dla palet EUR zawiera karta UIC 435-2. To karta, a nie norma: nie wydaje jej ISO, CEN ani PKN. Pełne teksty obu dokumentów są płatne, a podgląd zakresu normy daje karta katalogowa PN-EN 13698-1 w sklepie PKN.
Reguła ewidencji. Studio PWS.net nie kontroluje zgodności palety z normą ani z kartą. Program zapisuje ruch nośnika: jaki trafił do magazynu i gdzie leży. Ocena stanu i znaków na klockach należy do pracownika przy rampie.
Inne nośniki w obiegu
Paleta o wymiarach 1200 x 1000 mm to inny nośnik niż paleta EUR 1200 x 800 mm. Dla palet 1000 x 1200 mm istnieje osobna norma EN 13698-2. Nazwa "paleta przemysłowa" jest potoczna i nie jest terminem normatywnym. Palety bez znaków EPAL lub EUR po prostu nie należą do tych systemów.
Poza paletami 1200 x 800 mm w obiegu krążą półpalety i pojemniki, takie jak big bag czy pojemnik kratowy. Kartoteka programu traktuje je tak samo jak palety, bo ewidencjonuje nośnik, a nie jego konstrukcję.
Wymienialność i licencje
W Polsce o wymianie palet EUR na EPAL i odwrotnie decydują same firmy. ECR Polska rekomenduje taką wymianę, jeśli paleta spełnia kryteria jakościowe obu systemów. Europejskie Stowarzyszenie Palet EPAL od 2017 roku zaleca jednak wymianę wyłącznie palet EPAL. W umowie z kontrahentem warto więc zapisać, które palety przyjmujesz i w jakim stanie.
Według EPAL palety EPAL mogą produkować i naprawiać tylko firmy posiadające licencję EPAL, a oznaczenie "EPAL w owalu" jest znakiem towarowym stowarzyszenia. Licencję dostaje zakład, a nie pojedyncza paleta.
Stan używanej palety w wymianie ocenia się według kryteriów jakości. W Polsce stosuje się Karty Oceny Palet, których aktualna wersja 7 pochodzi z kwietnia 2024 roku. EPAL dzieli palety używane na klasy oznaczone literami od A do C i wyróżnia osobno palety nowe.
Typy palet w kartotece Studio PWS.net
W programie każdy rodzaj nośnika to jeden wiersz kartoteki "Palety". Z kartoteki biorą dane listy "Paleta" w formularzach dokumentów PZ oraz stan w saldzie magazynowym. W bazie demonstracyjnej kartoteka ma 12 pozycji.
| Nazwa w kartotece | Jak ją czytać |
|---|---|
| Paleta euro, Paleta epal | Dwa osobne wiersze. Program nie łączy ich i nie przelicza wymiany jednej na drugą. |
| Paleta DHP (półpaleta), Paleta ndhp (półpaleta), Półpaleta | Półpalety zapisane jako osobne rodzaje nośników. |
| Paleta jednorazowa 1200X1000 | Nazwa wskazuje wymiary 1200 x 1000 mm; program nie ocenia, czy nośnik należy do któregoś systemu. |
| Paleta przemysłowa cp1, cp2, cp3 | Nazwy nadane w kartotece demonstracyjnej; to nazwy potoczne, nie normy. |
| Big bag, Gitterbox pojemnik, Palety z funkcją izolacyjną | Inne nośniki ewidencjonowane tak samo jak palety. |
Okno ma dwie sekcje. W sekcji "Dane podstawowe" stoją "Aktywny", "Indeks", "Nazwa", "Jednostka miary" i "Cena ewidencyjna (PLN)". W sekcji "Dane dodatkowe" są "Długość (mm)", "Szerokość (mm)", "Maksymalne obciążenie (kg)" oraz "Zapas minimalny", "Zapas optymalny" i "Zapas maksymalny". Pomarańczowy pasek przy polu oznacza, że pole jest wymagane. Stopka ma przyciski "Zamknij" i "Zapisz", a menu z trzech kresek prowadzi do notatek, plików, zdjęć, załączników i dyskusji.
| Pole | Wymagane | Znaczenie |
|---|---|---|
| Indeks | Tak | Numer identyfikujący paletę w kartotece; pole mieści do 20 znaków. |
| Nazwa | Tak | Nazwa widoczna na listach w dokumentach; pole mieści do 200 znaków. |
| Jednostka miary | Tak | Lista z jedną opcją: "Sztuka". |
| Cena ewidencyjna (PLN) | Tak | Wartość księgowa palety w ewidencji firmy; nie jest ceną rynkową. |
| Długość (mm), Szerokość (mm) | Tak | Wymiary nośnika w milimetrach; kartoteka nie ma pola na wysokość. |
| Maksymalne obciążenie (kg) | Tak | Dane opisowe nośnika. |
| Zapasy: minimalny, optymalny, maksymalny | Nie | Opisowe poziomy zapasów danego nośnika; program nie wysyła na ich podstawie ostrzeżeń. |
Kolumna "Saldo" nie ma pola w oknie: wynika z dokumentów magazynowych, a podpowiedź nagłówka brzmi "Aktualna ilość palet w magazynie". Pełny opis formularza daje strona dopisywanie i edycja palety, a rejestr opisuje strona kartoteka palet. Wiedzę o prawie wokół palet zebrano na stronie palety w prawie i w programie, a słownik skrótów - na stronie terminologia paletowa.
Ćwiczenie w demo - lekcja lub zajęcia
Ćwiczenie: sprawdź, czym kartoteka opisuje paletę EUR i paletę EPAL
Uczeń porównuje wiedzę o standardach z tym, co program rzeczywiście zapisuje o nośniku. Rola w demo: Magazyn palet. Czas: około 15 minut.
- Otwórz menu "Kartoteki", pozycja "Palety". Wpisz "Paleta e" w filtr kolumny "Nazwa", naciśnij Enter i odnotuj nazwy znalezionych wierszy.
- Zaznacz jeden z wierszy i kliknij "Podgląd". Odczytaj pola obu sekcji i zamknij okno krzyżykiem.
- Kliknij "Dopisz". Wypisz pola oznaczone pomarańczowym paskiem i rozwiń listę "Jednostka miary".
- Sprawdź w formularzu, czy jest pole na wysokość palety oraz pole na normę lub licencję. Zamknij okno przyciskiem "Zamknij", a jeśli pojawi się okno "Potwierdzenie", wybierz "Tak".
- Wyczyść filtr w kolumnie "Nazwa" i naciśnij Enter.
Pytanie kontrolne. Skąd w ewidencji ma pochodzić informacja, że paleta jest EUR albo EPAL, skoro program nie ma pola na normę ani licencję, i kto ją sprawdza?
Podstawa programowa. Ćwiczenie realizuje efekt "przestrzega zasad gospodarowania opakowaniami, materiałami pomocniczymi i odpadami w magazynie" z kwalifikacji SPL.01 Obsługa magazynów (jednostka SPL.01.4, efekt 6), w tym kryterium opisu opakowań sklasyfikowanych według różnych kryteriów, w zawodach technik logistyk i magazynier-logistyk. Pozostałe ćwiczenia zebraliśmy na stronie demo PWS.net na zajęciach, a kartotekę obejrzysz w bezpłatnym demo magazynu palet.
Najczęstsze pytania
Czy w programie mogę oznaczyć, że paleta jest EPAL, a nie EUR?
Rozróżnisz je nazwą i indeksem wiersza w kartotece, na przykład "Paleta epal" i "Paleta euro". Program nie ma osobnego pola na standard ani na licencję i nie sprawdza znaków na klockach.
Dlaczego kartoteka nie ma pola na wysokość palety?
Formularz zawiera tylko wymiary w planie (długość i szerokość) oraz maksymalne obciążenie. Jeśli wysokość jest dla Twojej firmy istotna, możesz ją zapisać w nazwie rodzaju nośnika.
Czy program podpowie, którą paletę przyjąć w wymianie?
Nie. Program nie ocenia stanu ani klasy jakości palety i nie podpowiada decyzji o wymianie. Zasady wymiany wynikają z umowy z kontrahentem, a stan palety ocenia pracownik.
Co oznacza cena ewidencyjna palety?
To wartość księgowa nośnika, którą wpisuje firma. Nie zastępuje ceny zakupu ani cennika dostawcy, a program nie używa jej do rozliczeń wymiany.
Czy mogę dodać własny rodzaj nośnika?
W kartotece "Palety" przycisk "Dopisz" otwiera formularz nowej pozycji. Szczegóły opisuje strona o dopisywaniu i edycji palety. W demo niczego nie zapisuj, bo konto jest wspólne dla wszystkich testujących.
Słownik pojęć
- EUR
- Paleta 1200 x 800 mm produkowana według karty UIC 435-2; oznaczona symbolem UIC i znakiem "EUR w owalu".
- EPAL
- System palet prowadzony przez Europejskie Stowarzyszenie Palet EPAL; znak "EPAL w owalu" jest jego znakiem towarowym.
- EN 13698-1
- Norma CEN z wymaganiami produkcyjnymi dla drewnianych palet płaskich 800 x 1200 mm, w Polsce PN-EN 13698-1.
- Karta UIC 435-2
- Dokument Międzynarodowego Związku Kolei o jakości palet EUR; nie jest normą ISO, CEN ani PKN.
- Karty Oceny Palet
- Kryteria oceny stanu używanych palet w wymianie, stosowane w Polsce; aktualna jest wersja 7 z kwietnia 2024 roku.
- Cena ewidencyjna
- Wartość księgowa nośnika wpisana w kartotece, bez związku z ceną rynkową.