Typy palet i standard EUR/EPAL - wiedza i ewidencja w programie
Paleta EUR i paleta EPAL wyglądają podobnie, a należą do dwóch systemów, które prowadzą różne organizacje. Magazyn rozpoznaje je po oznaczeniach na klockach, a ewidencja po tym, jak nośnik opisano w kartotece typów palet. Strona oddziela wiedzę o standardach od opisu kartoteki.
Na tej stronie
Paleta EUR i paleta EPAL to dwa systemy
W praktyce firmowej słowa "EUR" i "EPAL" bywają używane zamiennie, ale oznaczają dwa osobne systemy. Paleta EUR jest produkowana według karty UIC 435-2, którą wydaje Międzynarodowy Związek Kolei. Paleta EPAL jest produkowana według przepisów stowarzyszenia EPAL. Obie mają te same wymiary: 1200 x 800 mm i wysokość 144 mm.
| System | Kto ustala wymagania | Oznaczenie na palecie |
|---|---|---|
| Paleta EUR | Karta UIC 435-2 Międzynarodowego Związku Kolei | Symbol UIC na lewym klocku narożnym i znak "EUR w owalu" na prawym |
| Paleta EPAL (EPAL 1) | Europejskie Stowarzyszenie Palet EPAL | Znak "EPAL w owalu" na dwóch skrajnych klockach |
| Paleta EPAL 2 | Europejskie Stowarzyszenie Palet EPAL | Oznaczenia stowarzyszenia EPAL; paleta ma wymiary 1200 x 1000 mm |
Od 1 stycznia 2024 roku w Polsce dostępna jest wersja palety EPAL z kodem QR w miejscu logo EPAL na prawym klocku. Według ECR Polska palety z kodem QR i bez niego są w pełni wymienne. Szczegółowy opis palety EPAL 1 znajdziesz na stronie EPAL Euro Pallet (po angielsku).
Normy i karty, na które powołują się firmy
Wymagania produkcyjne dla palet 1200 x 800 mm opisuje norma EN 13698-1, w Polsce PN-EN 13698-1. Wymagania jakościowe dla palet EUR zawiera karta UIC 435-2. To karta, a nie norma: nie wydaje jej ISO, CEN ani PKN. Pełne teksty obu dokumentów są płatne, a podgląd zakresu normy daje karta katalogowa PN-EN 13698-1 w sklepie PKN.
Reguła ewidencji. Studio PWS.net nie kontroluje zgodności palety z normą ani z kartą. Program zapisuje ruch nośnika: jaki typ trafił do magazynu, w jakiej klasie jakości i gdzie leży. Ocena stanu i znaków na klockach należy do pracownika przy rampie.
Inne nośniki w obiegu
Paleta o wymiarach 1200 x 1000 mm to inny nośnik niż paleta EUR 1200 x 800 mm. Dla palet 1000 x 1200 mm istnieje osobna norma EN 13698-2. Nazwa "paleta przemysłowa" jest potoczna i nie jest terminem normatywnym. Palety bez znaków EPAL lub EUR po prostu nie należą do tych systemów. Poza paletami 1200 x 800 mm w obiegu krążą półpalety, skrzyniopalety Gitterbox, palety plastikowe, skrzynki i pojemniki. Kartoteka programu traktuje je tak samo, bo ewidencjonuje nośnik, a nie jego konstrukcję.
Wymienialność i licencje
W Polsce o wymianie palet EUR na EPAL i odwrotnie decydują same firmy. ECR Polska rekomenduje taką wymianę, jeśli paleta spełnia kryteria jakościowe obu systemów. Europejskie Stowarzyszenie Palet EPAL od 2017 roku zaleca jednak wymianę wyłącznie palet EPAL. W umowie z kontrahentem warto więc zapisać, które palety przyjmujesz i w jakim stanie.
Według EPAL palety EPAL mogą produkować i naprawiać tylko firmy posiadające licencję EPAL, a oznaczenie "EPAL w owalu" jest znakiem towarowym stowarzyszenia. Licencję dostaje zakład, a nie pojedyncza paleta. Stan używanej palety w wymianie ocenia się według kryteriów jakości; w Polsce stosuje się Karty Oceny Palet, których aktualna wersja 7 pochodzi z kwietnia 2024 roku. Jak te klasy odwzorowuje program, opisuje strona Klasy jakości palet.
Typy palet w kartotece Studio PWS.net
W programie każdy rodzaj nośnika to jeden wiersz kartoteki "Typy palet". Z kartoteki biorą dane listy "Typ palety" w pozycjach dokumentów, a liczba w nawiasie przy każdym typie na liście pokazuje jego stan w magazynie. Baza demonstracyjna ma dziewięć typów, w tym jeden wycofany.
| Kod w demo | Nazwa | Kategoria i obieg |
|---|---|---|
| EPAL | Paleta EUR EPAL 1200x800 | Paleta EUR/EPAL, wymienna |
| CHEP-B | Paleta CHEP niebieska 1200x800 | Paleta EUR/EPAL, najmowana od operatora puli CHEP |
| LPR-R | Paleta LPR czerwona 1200x800 | Paleta EUR/EPAL, najmowana od operatora puli LPR |
| IND-1210 | Paleta przemysłowa 1200x1000 | Paleta przemysłowa, wymienna |
| HALF-DUS | Półpaleta 800x600 (Düsseldorfer) | Półpaleta lub ćwierćpaleta |
| GITTER | Skrzyniopaleta Gitterbox | Skrzyniopaleta, wymienna |
| H1 | Paleta plastikowa H1 | Paleta plastikowa, najmowana |
| E2 | Skrzynka E2 600x400 | Skrzynka lub pojemnik, własna |
| EUR-OLD | Paleta EUR stara (wycofana) | Paleta EUR/EPAL, wymienna; typ nieaktywny, zostaje w historii dokumentów |
Pełny opis pól kartoteki, w tym obiegu, operatora puli, wymiarów i historii cen, zawiera strona Typy palet.
Ćwiczenie w demo - lekcja lub zajęcia
Ćwiczenie: rozróżnij palety w kartotece i wskaż ich obieg
Uczeń czyta kartotekę typów palet i klasyfikuje nośniki. Rola: "PWS - biuro". Czas: około 10 minut.
- Otwórz "Kartoteki", "Palety i lokalizacje", "Typy palet".
- Odczytaj kod, nazwę, kategorię i obieg każdego typu palety.
- Wskaż typy, które firma najmuje od operatora puli, i typy własne.
- Odczytaj wymiary palety EUR i palety przemysłowej i porównaj je.
- Otwórz okno "Dodaj", obejrzyj pola formularza i zamknij je przyciskiem "Anuluj".
Pytanie kontrolne. Czym różni się paleta wymienna od najmowanej i jak ten podział widać w kartotece?
Podstawa programowa. Ćwiczenie realizuje efekt "przestrzega zasad gospodarowania opakowaniami, materiałami pomocniczymi i odpadami w magazynie" z kwalifikacji SPL.01 Obsługa magazynów (jednostka SPL.01.4, efekt 6), w tym kryterium opisu opakowań sklasyfikowanych według różnych kryteriów, w zawodach technik logistyk i magazynier-logistyk. Pozostałe ćwiczenia zebraliśmy na stronie demo PWS.net na zajęciach.
Najczęstsze pytania
Czy program rozpoznaje, że paleta jest EUR, a nie EPAL?
Nie. Rozróżnienie wynika z kartoteki: jeśli chcesz ewidencjonować je osobno, dopisz dwa typy. Program nie przelicza wymiany jednej na drugą.
Czy mogę dopisać własny typ nośnika?
Tak. W kartotece "Typy palet" przycisk "Dodaj" otwiera formularz z kodem, nazwą, kategorią, obiegiem i wymiarami.
Co oznacza liczba przy typie palety na liście w dokumencie?
To aktualny stan tego typu w magazynie, w którym pracujesz. Pomaga zauważyć, że danego nośnika nie ma na stanie, zanim zaczniesz wydanie.
Słownik pojęć
- EPAL
- System palet prowadzony przez Europejskie Stowarzyszenie Palet EPAL.
- Paleta EUR
- Paleta 1200 x 800 mm produkowana według karty UIC 435-2.
- Operator puli
- Firma, która wynajmuje palety (na przykład CHEP, LPR) i rozlicza ich zwrot.
- Obieg palety
- Wymienna, najmowana albo własna: określa, jak firma rozlicza ten nośnik.